Ingezonden bijdrage van Max van der Glas

Terug naar de vorige pagina <<

 

index ingezonden

Max.C.van.der.Glas (1938-2016)
(Natanya IsraŽl)

index Max

Een visie op onderdrukking, verzet en verraad tijdens de Tweede Wereldoorlog

omhoog   Zwijgzaam en zonder protest

Toen in januari 1941 begonnen werd met de registratie van Joden en Joodse bedrijven, heeft niemand geprotesteerd, ook de Joden niet. Na het betalen van 1 gulden aan leges, stond men te boek als Jood, of te wel als slachtvee. Hieraan hebben bijna alle ambtenaren in die tijd meegewerkt en wederom heeft niemand geprotesteerd. Deze registratie, uitgevoerd door het Nederlandse ambtelijke apparaat, is de grondslag geweest voor de succesvolle deportatie en moord van 115.000 Nederlandse Joden. Ook toen er Joodse knokploegen gevormd werden rondom het oude Waterlooplein en in Oost en Zuid, denk daarbij aan de verzamelplaats in de Rijnstraat bij ijssalon "KOCO", waar na de dood van een WA man (Koot) bijna 400 Joodse mannen werden opgepakt en naar Mauthausen gedeporteerd werden, heeft wederom niemand geprotesteerd. Deze "kleine" deportaties zijn daarna nog enkele malen uitgevoerd en wederom heeft niemand geprotesteerd. Na al deze razzia's is uiteindelijk uit solidariteit met de Joodse bevolking in Amsterdam het eerste protest geweest en wel de "Februari staking" in 1941. Maar . . . . het overgrote merendeel van de Amsterdamse en Nederlandse bevolking, bleef zwijgzaam en protesteerden niet.
Pas daarna is het verzet tegen de Duitsers op gang gekomen, eerst schoorvoetend, maar daarna, gedurende de rest van de oorlogsjaren, heeft zich een uitgebreid en goed georganiseerd netwerk ontwikkeld.
Niets dan hulde voor deze mannen en vrouwen, waar vaak woorden te kort schieten om hun heldhaftigheid en onbaatzuchtigheid te vermelden !!!
Toen de Joodse bevolking in Nederland door de Duitsers gesommeerd werd om naar Amsterdam te verhuizen, zodat men nog meer controle had over de Joden, werd er weer niet geprotesteerd.
In mei 1942 werden de Joden net als vee, gebrandmerkt om de "Jodenster" te dragen, wederom zijn er geen protesten geweest.
Ook toen in midden 1942 de Joden opgeroepen werden om te gaan werken in het Oosten (de Arbeidseinsatz) en dit het begin was van de deportaties, waren er weinig protesten te horen vanuit de bevolking, waar men meer om zijn eigen hachie dacht dan aan wat anders. Ook toen zich weinig Joden aanmelden voor de "Arbeidseinsatz" en de grote razzia's begonnen, waren er wederom betrekkelijk weinig protesten en werd er zelfs door de hh ambtenaren, politie en spoorweg personeel nauw samen gewerkt met de Nazi's om deze razzia's en transporten zo soepel mogelijk te laten verlopen. Het verzet probeerde d.m.v. valse persoonsbewijzen, onderduikadressen te vinden en andere daden van mensenhulp hier nog wat aan te doen, maar het was 'n druppel op 'n groeiende plaat.
Tot nu toe heb ik nog niet gerept over de vele N.S.B ers in de diverse lagen der bevolking, die hand en span diensten verleenden aan de vijand en voor Fl. 7.50 landgenoten verraden, Joden, zowel als verzetsmensen, waaronder ook velen die mensen verborgen hadden, temidden van hun eigen gezin, met alle gevaren van dien. De Duitse afdeling die eigenlijk verantwoordelijk was voor de deportaties van Joden, bestond slechts uit +/- 400 man, de rest waren de vele "foute" landgenoten, die maar al te graag mee hielpen om het "Jodenvraagstuk" (EndlŲsung der Judenfrage) op te lossen. Hierbij wil ik niet onvermeld laten de "Joodse Raad", vooraanstaande Joden, die in mijn ogen en van vele anderen, 'n zeer dubieuze rol hebben gespeeld in de deportaties van hun eigen volk. Ook deze hebben niet geprotesteerd.
Van de 140.000 Joden in Nederland zijn er zo'n 105.000 vermoord, procentsgewijs het grootste aantal in Europa.
Zelfs onder zeer hoge militairen en functionarissen waren tijdens de oorlogsjaren personen die, om het mild uit te drukken, niet schroomden voor onfrisse praktijken (o.a. door verraad) en beschermd werden na de oorlog door niemand minder dan o.a. Prins Bernhard.
Ook na de bevrijding, toen de weinige overlevenden van de Shoa terug kwamen, werd er vaak afwijzend tegenover hun gestaan, door zowel gewone burgers die in hun huizen getrokken waren en de daar aanwezige inboedel "Eingeheimscht" hadden, als wel door de overheid, die verstek hebben laten gaan bij hulp aan de slachtoffers van de grootste moordpartij die de wereld heeft gekend !!!
Ondanks dat veel Nederlanders hebben geholpen in het verzet, in de ruimste zin des woords, en daarvoor betaald hebben met het ultieme, hun leven, moet er wel bij verteld worden dat het overgrote deel, zwijgzaam en zonder protest, heeft toegekeken.
Na de oorlog had, begrijpelijkerwijze, iedereen zijn eigen verhaal, maar wat mij tot op de dag van heden het meest stoort en verbaasd, dat bijna niemand fout is geweest in de oorlog en iedereen (zo lijkt het wel) in het verzet heeft gezeten en aan de goeie kant heeft gestaan.
Helaas, NIETS is minder waar !!!

In dit stukje heb ik duidelijk willen maken dat het OVERGROTE deel van de bevolking zich afzijdig heeft gehouden, in tegenstelling tot de verzetstrijders. Procentsgewijs heeft maar 'n fractie van de Nederlandse bevolking deel genomen aan welke vorm van protest dan ook tijdens de bezettingsjaren en heeft men zich passief opgesteld !!

De redenen die aangevoerd zijn, zijn van ondergeschikt belang  t.o.v. het grote geheel, n.l. vrijheid  en  niet zwichten voor tyrannie.


omhoog  Vormen van verzet
knokploegen

Uiteraard zijn er verschillende vormen van verzet, maar men moet 'n duidelijk onderscheid maken tussen de effectiviteit van al deze vormen van verzet.
Vandaar dat ik mij nu alleen bezig houd met verzet, zoals wij dat kennen vanuit de 2de W.O en dan voornamelijk in dit stukje met het begrip "Knokploegen"
Hierbij wil ik wel duidelijk stellen dat ik elke vorm van protest in die jaren weet te waarderen.
Het eerste duidelijke verzet is begonnen in de jaren kort voor de oorlog, te weten, de diverse Joodse knokploegen, waarbij ook enkele niet-Joden bij betrokken waren. Deze "knokploegen" bestonden voornamelijk uit leden van de Joodse boksschool van o.a. Simon Cosman. Dit waren slechts "speldenprikken" en meer bedoeld om de sympathisanten van de Duitsers, de W.A. en N.S.B-ers, te laten zien dat zij niet ongestraft hun gang konden gaan met het intimideren van Joden. Pas in het begin van de oorlog kregen deze knokploegen te maken met de Duitse bezetter die de W.A. en de N.S.B. te hulp kwamen en begonnen met het arresteren en deporteren van leden en sympathisanten van deze nog steeds primitieve vorm van verzet.
Zoals ik al schreef in mijn eerste reactie, is het grote verzet pas op gang gekomen NA de Februaristaking in Amsterdam. Vooral in de kringen van de Communisten (v.a. begin 1941) en studenten organisaties (v.a. 1942, Raad van Negen) is men begonnen om georganiseerd verzet te bieden aan de bezetters. De Communisten en Socialisten, die grotendeels uit arbeiders bestonden, in eerste instantie om te protesteren tegen de beperkingen die Joden opgelegd kregen, zoals b.v. het verbod om cafťs, theaters, bepaalde winkels, sportevenementen en wat dies meer zij te bezoeken en de beperking om vrijelijk handel te drijven, terwijl de studenten in eerste instantie protesteerden (november 1940) tegen het ontslag van Joodse docenten en hoogleraren aan de Universiteiten.
Er bestaat 'n groot misverstand met betrekking tot de uitleg van "knokploegen" die in de oorlog opereerden. Het grootste gedeelte van de knokploegen, die men tot dan toe kende, hield op te bestaan in het voorjaar van 1941, met het begin van de deportaties, na arrestaties van de leden van deze ploegen. Omdat het openlijk geweld TE gevaarlijk werd ging men over tot "ondergronds-verzet", wat daar voor slechts sporadisch voor kwam.
Volgens de omschrijving van WikipedA is 'n knokploeg:
<Een knokploeg is een groep vechtjassen die tegenstanders in opdracht georganiseerd in elkaar slaat>

Wel, hiervan was door de diverse verzetsgroepen geen sprake !! Men hield zich hoofdzakelijk "ondergronds" bezig met het vervalsen / verduisteren van identiteitsbewijzen / distributiebonnen en bonkaarten, berichten verzamelen en doorsturen en het onderbrengen van onderduikers, voor zowel Joden als niet-Joden.
De overval b.v. op het Amsterdamsche Bevolkingsregister en later de mislukte bevrijdingspoging in het Huis van Bewaring aan de Weteringschans is niet door 'n knokploeg uitgevoerd, maar na intensief gepland overleg met de leden van de verzetsgroep die het uitvoeren moesten. (Ik heb hier 'n uitgebreid gesprek over gehad met Flip Heil, hij was 'n goede kennis van mijn vader).
De LKP oftewel voluit "Landelijke Knok Ploegen" waren geen knokploegen in de ware zin des woords, maar 'n overkoepelende organisatie om onderduikers te helpen. Hierin zaten landelijk ongeveer 600 verzetsmensen, die onderverdeeld waren in plaatselijke groepen door het gehele land verspreid. Ondanks verwoede pogingen van deze LKP, om contact te leggen met de gevluchte regering in Londen om (spionage) berichten door te geven, is dit niet gelukt.
In de loop van 1943 probeerde men om de verschillende organisaties te bundelen, de RVV, (Raad Van Verzet) werd hiervoor opgericht, die in het najaar van 1944 overging in de B.S, of eigenlijk voluit, de Nederlandsche Binnenlandsche Strijdkrachten, die onder commando van Prins Bernhard stonden.


omhoog  Verzet in de Rivierenbuurt

Verzet in de Rivierenbuurt, Amsterdam en landelijk is moeilijk te scheiden en mag in mijn ogen ook niet plaats vinden. Waar het heeft plaats gevonden is n.l. van ondergeschikt (secondair) belang, hoofdzaak is dat het heeft plaats gevonden.
Wel kan men zich afvragen WAAR is het verzet begonnen ? Was dat in Amsterdam, daar buiten in de Provincie, of was het landelijk ? M.i. is het verzet begonnen in Amsterdam, met de al vermelde "knokploegen" en heeft zich later uitgebreid via de februari staking en het verzet van de studenten in eerste instantie in Leiden en de T.H. in Delft. Pas daarna is, vooral het ondergrondse verzet, tegen de maatregelen van de bezetters landelijk geworden.
Men kan er vanuit gaan het de "gewone arbeiders" waren die de eerste protesten lieten horen en zich bundelden in de diverse organisaties die voortkwamen uit de Socialistische en de Communistische partij. Vooral in Amsterdam Noord bij de scheepswerven werden de eerste protesten gehoord, die kort daarop gevolgd werden door stakingen. De aanleiding daar, was niet zozeer 'n uiting van medeleven met de Joden, maar 'n uitvloeisel van het transport van jonge werknemers van de havenbedrijven, die naar Duitsland op transport gesteld werden om daar te werken. Wel werd er al op verschillende plaatsen in Amsterdam kleinere protesten gehouden n.a.v de maatregelen die de Duitsers uitvaardigden tegen de bevolking, zoals het o.a. verplicht stellen van 'n persoonsbewijs (Ausweis), maar vooral de sancties tegen de Joden wekten steeds meer wrevel op. Steeds meer bedrijven gingen over tot stakingen als protest daar tegen en toen uiteindelijk de trams de remises niet meer verlieten was het hek van de dam. De stakingen breiden zich uit naar buiten Amsterdam, eerst richting Zaanstreek en daarna richting Utrecht. Dit alles te samen vormde het begin van de Februaristakingen en eigenlijk begon toen pas het ondergrondse verzet.

Wie zaten in het verzet?
Het is 'n vraag die velen hebben bezig gehouden, maar in het algemeen mag men stellen dat deze verzetsmensen uit alle lagen der bevolking kwamen. Van arbeiders tot doktoren, van kunstenaars tot hoogleraren, van huismoeders en huisvaders tot studenten, van avonturiers tot .............? Namen noemen is altijd in mijn ogen van ondergeschikt belang geweest, want al diegenen stond het zelfde voor ogen, n.l. de vijand schade te berokkenen in welke vorm dan ook en te vechten voor vrijheid en democratie De vele onbekende koeriers, waren net zo belangrijk als diegenen die we bij naam kennen en deden vaak werk wat meer gevaar opleverde,( ik denk dan aan b.v. wapensmokkel, onderduikers weg brengen, krantjes verspreiden, en spionage ) dan het vervalsen van persoonsbewijzen, het thuis stencilen van verzetsblaadjes,(wat ik niet onderschat) of het beramen van plannen. Ook zij waren, alhoewel anoniem, GROTE VERZETSHELDEN.

Waarom zat men in het verzet ?
Uiteraard waren er verschillende redenen waarom men zich aansloot bij het verzet. Van vervolging en transporten van anders denkenden, van beperkingen tot tewerkstellingen, van onderduiken tot het in veiligheid brengen van piloten, enz,enz, ieder had zijn eigen gevoelens en beweeg redenen daar voor, maar primair was toch wel, dat men lijnrecht tegenover de Nazi ideeŽn en hun praktijken stond.

Zaten er Joden in het verzet ?
Deze vraag is wat moeilijker te beantwoorden, door de vele beperkingen die aan Joden opgelegd waren, maar het is bekend dat een klein aantal zeker in de begin jaren van de bezetting, toch actief heeft deelgenomen aan het verzet .

Mogen al deze verzetstrijders verenigd worden in het boek der boeken.


omhoog  Onderduiken of vluchten - gevolg en nazorg

Laat ik beginnen met vluchten.
Van af de jaren 1933 is er een grote stroom Joodse vluchtelingen uit Duitsland en Oostenrijk ons land binnen gekomen, gevlucht voor het opkomende Nazisme.
Men dacht veilig te zijn in Nederland, 'n land dat ook in de 1ste W.O. neutraal was gebleven en dat ook wel zou blijven in de nabije toekomst, mocht er 'n oorlog uitbreken. Ja,ja, zo dacht men nog in de midden 30er jaren over Nederland. Deze gedachten werden nog aangewakkerd door het in slaap houden van de Nederlandse bevolking in 1938, door de toenmalige regeringsleiders o.l.v. Jonkheer de Geer.* Deze eerste Joden uit Duitsland en Oostenrijk vestigden zich hoofdzakelijk in Amsterdam en dan voornamelijk in Zuid.
Ook toen de oorlog werkelijk uitbrak in september 1939, met de inval in Polen, dachten zij nog, dat zij hier veilig waren. Weinigen dachten toen aan vluchten, evenals de Nederlandse Joden, die ook in eerste instantie dachten, "ach, het zal wel meevallen"
Toen uiteindelijk de onvermijdelijke inval in Nederland op 10 mei 1940 'n feit werd, was het in feite al TE LAAT om te vluchten, zeker voor de gewone man.
In die tijd zijn velen "gevlucht" in de dood, door zelfmoord. Diegenen die geld hadden in die jaren, probeerden nog 'n goed heenkomen te vinden in Engeland, Zwitserland en Amerika, maar het overgrote deel van de Joden dacht nog steeds dat het wel niet zo'n vaart zou lopen.
Hoe bedrogen zou men uitkomen !!!
Ook hadden vele naar Nederland gevluchte Joden, evenals de Joden in Nederland, geen zin meer om weer te vluchten. Of zoals iemand opmerkte "ik ben moe van het vluchten".
Door het afsluiten van havens en vliegvelden, was alleen via land de weg nog open om te vluchten. Zij die wel gevlucht waren, probeerden op allerlei manieren om familie te laten overkomen en voor enkelen die dat gelukt is, is dat hun redding geweest.
Dus bleven er nog maar 2 mogelijkheden open !!!

Onderduiken of lijdzaam zijn lot afwachten.
Zoals wij NU weten, heeft het grootste deel der Joden helaas voor de 2de optie gekozen.
Hiervoor waren uiteraard verschillende redenen !!
Ten eerste dacht het overgrote deel der Joden zoals ik al eerder opmerkte : "ach,het zal wel niet zo'n vaart lopen"
Ten tweede was het natuurlijk niet gemakkelijk om huis en haard achter te laten en de rest van de familie.
Ten derde waren er de zieken, ouderen, kinderen, armlastigen, geestelijk onvermogenden, enz,enz, die niet in staat waren om weg te gaan.
Ten vierde velen hadden nog hun werk hier en wilden, wat met veel moeite opgebouwd was, dat niet zomaar achterlaten.
Ten vijfde en wel de voornaamste reden, men had geen geld !!!

Dus komen we nu bij de laatste optie : onderduiken !!!
Makkelijker gezegd dan gedaan, want waar, hoe, en bij wie ????
In eerste instantie werden er in de eigen huizen verborgen schuilplaatsen gebouwd, maar voor 'n familie van zeg maar 4 personen, was dit bijna onmogelijk, dus ging men zelf op zoek naar andere mogelijkheden. Vaak via, via, werden de contacten gelegd met mensen die men kende, van vakanties, van familie, van kennissen en via stromannen van het ondergrondse verzet. Dat dit niet eenvoudig was hoef ik niet te beklemtonen. Families die uit elkaar gerukt werden door op verschillende onderduik adressen te worden geplaatst, met geen onderling contact en vaak niet wetend waar de ander ondergedoken zat, verraden was, of zoals iedere ouder, zich afvragend hoe gaat het met mijn kind ? Niet alleen Joden, maar ook mensen uit het verzet moesten aan onderduik adressen komen, dus werd het steeds moeilijker om ergens plaats te vinden. Gelukkig waren er velen in de provincie die in deze donkere dagen vele onderduikers hebben geholpen.
Ook in Amsterdam zaten onderduikers, niet zoveel als in de provincie, maar dat kwam hoofdzakelijk omdat velen daar bekend waren bij NSB-ers en Nazi sympathisanten en de Duitsers zich v.w.b. Joodse onderduikers en Joden in het algemeen, meer op Amsterdam concentreerden, dan de rest van Nederland. Er was immers een verordening geweest dat alle Joden vanuit heel Nederland zich in Amsterdam moesten melden en zich daar moesten laten inschrijven, zodat men 'n nog betere controle had waar de Joden woonden.
Dus niet alleen waar moest je onderduiken, maar ook hoe ? Je kon natuurlijk niet zo maar bij iemand aankloppen en vragen of jij, plus eventuele gezinsleden, daar kon onderduiken. Nee, dit moest met uiterste zorgvuldigheid en nauwkeurigheid worden gedaan, want het gezegde "je verrader slaapt niet" was hier wel erg van toepassing. Uiteraard was verraad vijand nr. 1 van de onderduikers en hun gast gevers. Onbekend is het juiste aantal slachtoffers die, door verraad, de oorlog niet overleefd hebben, maar men mag uitgaan van 'n "respectabel" aantal.

Gevolg en nazorg.
Er zijn 1001 verhalen over de onderduik, ieder met 'n aparte verhaal en persoonlijke inbreng, velen daar van hartverscheurend, maar allen, zonder uitzondering, zijn dankbaar voor wat hun "onderduik ouders" gedaan hebben, dankbaar voor de enorme risico's die deze mensen toen genomen hebben, om deze vervolgden te verbergen, met alle gevaren die daar aan verbonden waren.
Ook de problemen die pas na de oorlog naar buiten kwamen en door de overheid en de daar voor benoemde instanties, danig onderschat zijn, is een apart hoofdstuk waard.
Wist men te weinig van de problemen van de onderduik en oorlogssyndromen af, of was er weinig interesse voor deze problemen ??
Zeker is dat vele problemen onderkend zijn !!
Enkelen problemen wil ik noemen, althans voor wat de Joodse onderduikers betreft.
Na de oorlog zijn 'n groot aantal Joodse ondergedoken kinderen, waar van men wist dat de ouders vermoord waren in de kampen, met moeite terug gegeven aan de eventuele terug gekomen familie, of aan instanties, die zich toen met de opvang en terug keer van gedeporteerden en onderduikers bezig hielden.
Vele van deze ondergedoken kinderen waren in die tijd, in 'n voor hun vreemde wereld, zowel omgeving als kerkelijk, grootgebracht en opgevoed, waar door later problemen naar boven kwamen betreffende hun ware identiteit.
Ook zijn er vele wezen en halfwezen,uit de naoorlogse tijd, ondergebracht in diverse Joodse kindertehuizen die geopend waren, die moeilijkheden hadden met het aanpassen in en aan de maatschappij.
Ook de vele ondergedoken kinderen die problemen hadden, zeker in het begin, zoals b.v. met het (h)erkennen van hun echte ouders en heen en weer geslingerd werden tussen ouders en pleegouders, problemen met bedwateren, slaapstoornissen, claustrofobie, eetstoornissen, schitzofrenie, enz, enz. is lange tijd onderkend.
Maar ook aan de toendertijd volwassen onderduikers, is die periode niet ongemerkt voorbij gegaan en leefde men, tot aan zijn dood, met een "onderduik-syndroom.
In het algemeen mag men stellen dat er sprake is geweest van grote nalatigheid van de overheid, m.b.t. de na-oorlogse opvang van oorlogsslachtoffers.

Note schrijver:
* De voltallige regering is in mei 1940 gevlucht naar Engeland, zelfs met achterlating van hun echtgenotes en kinderen !!


omhoog  Verraders
Dit hoofdstuk wil ik wijden aan de verraders.

Evenals de verzetshelden, speelden ook deze Nederlanders 'n belangrijke rol tijdens de Duitse bezettingsjaren, alleen aan de verkeerde kant !!!
Toch mogen ook zij niet ontbreken op deze site van de Rivierenbuurt, want DAAR lag voor velen van deze landverraders hun "werkterrein".
Evenals bij de mensen uit de verzetsbeweging die aan de "goeie kant" stonden, kan men zich ook hier afvragen, waarom zij, aan de "verkeerde kant" stonden ?
Laten we beginnen met wie er "verkeerd" of "fout" waren.
"Fout" waren zij, die zich bij de in 1931 opgerichte N.S.B. (Nationaal-Socialistische Beweging) hadden aangesloten, die opgericht was door Anton Mussert
Hoeveel mensen er aangesloten (lid) waren bij de N.S.B. is niet geheel duidelijk,maar de schattingen lopen uiteen van 50.000 tot 80.000 Het aantal sympathisanten was veel hoger en lag ergens tussen 100.000 en 140.000.
"Fout" waren zij,die zich bij de N.S.D.A.P. ( Nationale Socialistische Duitse Arbeiders Partij. ) hadden aangesloten. Deze vooral Anti-Semitische partij,dreef v.a de 20er jaren op de "Dogma's" van Hitler en beschouwde zich als de enige partij die in Duitsland, na de Eerste W.O.,'n nieuwe orde kon oprichten.
"Fout" waren zij, die sympathiseerden met de Nazi's en geen lid waren van 'n bepaalde partij.
"Fout" waren zij, die als "vrijwilliger" naar Duitsland gingen om in de oorlogsindustrie te werken.
"Fout" waren zij, die door middel van hun werkzaamheden in overheidsdienst de bezetter hielpen. Hier wordt door mij speciaal gerefereerd aan het Politie en Spoorweg personeel die zonder protest mee werkten aan de "vernietigingstransporten".
"Fout" waren zij, die uit vrije wil militaire inlichtingen aan de bezetters gaven.
"Fout" waren zij, die vanuit overheidsdiensten woon en werkbestanden door gaven aan de bezetter.
"Fout" waren zij, die Anti-Semiet waren en landgenoten verraden hebben om de dood eenvoudige reden dat zij Jood waren..
"Fout" waren zij, die vrijwillig in Duitse krijgsdienst zijn getreden.

Hoe groot het totale aantal van deze Foute Nederlanders waren, is niet bekend, maar van 'n getal van rond de 300.000, mag men wel uitgaan.

Waarom ?
Al deze "Foute" mensen hadden hun eigen ideeŽn en gedachten om met de vijand te heulen, en het is daarom moeilijk om ze over een kam te scheren v.w.b. hun beweegredenen.
Vandaar dat ik deze "waarom" vraag onbeantwoord laat.
Het na de oorlog veel als verdediging geuite, "Ik heb het niet geweten" gaat natuurlijk niet op voor zeker 95 % van deze verraders,overlopers, handlangers, of hoe je ze ook wil noemen. Zij wisten wel degelijk waar zij mee bezig waren en wat het uiteindelijke resultaat zou zijn.
Helaas zijn velen hun straf ontlopen, door vooral direct na de capitulatie van Duitsland, naar Duitsland te vluchten, of zich schuil te houden ergens in het buitenland. Men kan rustig stellen, dat ook NA de oorlog weinig pogingen zijn gedaan om deze "oorlogsmisdadigers" op te sporen en te straffen. Die genen die wel gestraft zijn, zijn er overigens met TE milde straffen van af gekomen.


omhoog Foute instellingen en bedrijven, plus de optelsom van het geroofde

Niet alleen personen waren "fout" gedurende de Duitse bezetting, maar ook bedrijven en instellingen speelden een verkeerde rol en / of werkten nauw samen met de vijand in die tijd.

Voorbeeld
Tijdens de oorlog waren er in Nederland zo'n 40 tot 50 werkkampen, waar zo'n 5.000 Joodse mannen onbetaald te werk gesteld werden. Na 1943 toen de meeste Joden al gedeporteerd waren, werden daar vooral "gemengd gehuwden", en verzetstrijders te werk gesteld, in afwachting van hun lot. De meeste van deze kampen waren in afgelegen onontgonnen gebieden en werden niet onder toezicht van Duitsers geplaatst, maar de Nederlandsche Heide Maatschappij kreeg het toezicht. De N.H.M. heeft zich lange tijd verscholen achter de Rijksdienst.
De N.H.M. heeft uiteindelijk slechts aan 10 mensen 150.000 gulden schadevergoeding betaald. Daarna is na "handje klap" met de bemiddelaars (o.a. het CIDI) besloten, om de zaak als gesloten te beschouwen.


Foto's uit "Bosplan" 1944

Te werk gestelden in werkkamp "Bosplan", het huidige Amsterdamsche Bos. Uitvoerende was de N.H.M. Zittend en lopend achter de kruiwagen mijn vader, Coenraad.van.der.Glas.
Rechts mijn oom Sally Mandaad.

Ook de verschillende verzekeringsbedrijven, hebben een dubieuze rol gespeeld in die dagen. Pas zo'n 40 jaar na de oorlog, heeft men schoorvoetend bekend dat er fouten zijn gemaakt en uitbetalingen achterwege zijn gebleven. Dit kwam aan het licht door 'n toevallige ontdekking van 'n Zwitserse bank employť, die archieven vond uit die tijd. Na veel protesten van de diverse organisaties die zich met deze materie bezig hielden, is er 'n uitbetaling geweest, de zo genoemde "MAROR" gelden.

Wat het overgrote deel van de Nederlandse banken betreft, ook hier was van een grote dubieuze rol sprake. Wel moet ik hier bij aantekenen dat zowel bij de verzekeringmaatschappijen, als wel bij de banken, deze onfrisse praktijken pas aan het licht zijn gekomen ver na de oorlog. Toch MOET de top geweten hebben van wat er zich afspeelde, of afgespeeld heeft, binnen en buiten hun bank
De eerste vraag die men zich kan afvragen is : Waar is al het geld gebleven van de Joodse rekeninghouders, die niet uit de kampen terug gekomen zijn?? Tweede vraag: Wat is er gebeurd met de inhoud van de kluizen van niet terug gekeerde Joodse landgenoten ??
Niet iedereen had zijn geld en bezittingen, in opdracht van de bezetter, bij de Joodse bank Lippmann & Rosenthal in de Saphatistraat ondergebracht en wat uiteraard in Duitsland is terecht gekomen.*
In de regel mag men aannemen dat deze gelden en kluis inhouden terecht zijn gekomen bij de banken zelf.

Schuldbekentenis ??????
Als erkenning van de geconstateerde tekortkomingen heeft de Nederlandse regering een regeling in het rechtsherstel getroffen om gelden terug te geven aan de Nederlands-Joodse gemeenschap. Voor de verdeling van de joodse tegoeden werd de Stichting Maror-gelden Overheid opgericht, een zelfstandig bestuursorgaan onder toezicht van de Nederlandse overheid. De gelden vanuit de bank- en verzekeringswereld, en de effectenbeurs worden door de Stichting Individuele Maror-gelden beheerd.

Ook vele andere grote, middel grote en kleine bedrijven hebben nauw samengewerkt met de bezetter,dit alles onder het mom van "we zijn daar toe gedwongen" of simpeler gezegd "we konden niet anders". Tja, ook hier had men anders gekund, maar ook hier prevaleerde het eigen ik. (bedrijf)
Toch geef ik de bedrijven en instanties het voordeel van de twijfel, want in vele gevallen kon men ook niet anders.
Wat ik ze WEL kwalijk neem is, dat zij nooit enige spijt hebben getoond over hun samenwerking met de vijand.

Tot op de dag van vandaag, zijn er moeilijkheden met het uitbetalen van gelden die men schuldig is, aan toen der tijd te werk gestelden (slavenarbeid), zowel in Nederland als in andere delen van Europa. (Claims conference)

Ook de vraag: "was Amsterdam of 'n gedeelte daar van (de Jodenbuurt) 'n Ghetto", is zoveel jaren na de oorlog nog steeds een heet hangijzer t.o.v. restituties van uit Duitsland.!!
( is het 'n Ghetto, dan wordt er WEL betaald, wordt het niet als Ghetto gezien,dan weigert men te betalen.

* Men mag stellen dat er bij de Lippmann & Rosenthal bank alleen al aan, geld, diamanten, effecten, schilderijen, goud, zilver, juwelen, huisraad, verzekeringspapieren en andere waardevolle objecten, zijn gedeponeerd. De schattingen daar van belopen (gerekend naar de waarde van die tijd) alleen al bij de LiRo bank in de honderden miljoenen !!!

** De totale geschatte waarde van door de Duitsers gestolen goederen, belopen alleen al in Nederland zo'n 3.65 biljoen gulden, waar van +/- 1 biljoen van de Joodse bevolking kwam !!!
zie
Nazi Looting: The Plunder of Dutch Jewry During the Second World War
Author: Gerard Aalders.


*** Van al deze geroofde bezittingen is slechts een betrekkelijk klein deel opgespoord en terecht gekomen bij de rechtmatige eigenaars. Het grootste deel, althans objecten, zoals schilderijen, judaica, geld en waarde objecten, zijn nog steeds in prive bezit in Duitse handen !!!

Eind.
Max.C.van.der.Glas.

 

omhoog

Terug naar de vorige pagina <<